در توافقنامه « نقشه راه سه ساله بین ایران و EAEU » چه تصمیماتی اتخاذ شد ؟
در سپتامبر 2025، ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) یک ,« نقشه راه همکاری سهساله (2025–2028)» را برای توسعه اقتصادی و تجاری گستردهتر امضا کردند. این توافقنامه در اولین جلسه کمیته مشترک اجرای موافقتنامه تجارت آزاد در مسکو به امضای محمد اتابک (وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران) و آندری اسلپنف (وزیر امور تجارت اتحادیه اقتصادی اوراسیا) رسید.
هدف و چارچوب نقشه راه
نقشه راه سهساله یک چارچوب عملیاتی برای اجرای جامع توافق تجارت آزاد است، با هدف توسعه همکاری در بخشهایی فراتر از تجارت کالا. این توافقنامه شامل موارد زیر است:
۱. توسعه حملونقل و لجستیک
– پشتیبانی از کریدور شمال–جنوب، برای اتصال بازارهای اوراسیا به اقیانوس هند.
– بهبود دسترسی کشورهای عضو به بنادر ایران.
– توسعه سیستمهای حملونقل الکترونیکی و ترانزیت سریع کالاها.
۲. بهینهسازی گمرک و دیجیتالیسازی
– ایجاد مسیرهای سبز گمرکی
– حرکت به سمت سیستمهای گمرکی الکترونیکی و تأیید منشأ کالاها با فناوریهای نوین.
– تاسیس زیرکمیته همکاری گمرکی برای تسهیل ترخیص کالا.
۳. استانداردها و تسهیل تجارت
– همکاری برای توسعه استانداردهای مشترک و تسهیل صدور گواهیهای لازم ،از جمله « گواهینامههای حلال».
– هماهنگی در اقدامات بهداشتی و قرنطینهای برای محصولات غذا و کشاورزی.
توسعه همکاریهای تخصصی
این نقشه راه فقط برای تجارت کالاها نیست، بلکه زمینه را برای همکاریهای تخصصی در بخشهای دیگر نیز باز میکند:
1. مشارکت صنعتی و تکنولوژیک
طرفین درباره مشارکت ایران بهعنوان «ناظر در کمیته دارویی EAEU» تبادل نظر کردهاند — اقدامی که میتواند به تسهیل دسترسی محصولات پزشکی، دارویی و فناوریهای بهداشتی منجر شود.
2. توسعه تجارت الکترونیک
ایجاد سامانههای آنلاین برای تأیید منشأ کالاها و توسعه تجارت الکترونیکی بین شرکتهای دو طرف، از دیگر محورهای مهم توافقنامه است.
اهمیت این نقشه راه
– این توافقنامه نشاندهنده عبور روابط اقتصادی ایران و اوراسیا از مرحله تجارت آزاد صرف به سمت یک شراکت اقتصادی عملیاتی و ساختاریافته است؛
– با تکمیل این نقشه راه، پیشبینی میشود روند تجارت غیرنفتی و تعاملات اقتصادی بین ایران و اعضای EAEU بهطور قابل توجهی افزایش یابد؛
– حضور ایران در ساختارهای تخصصی اتحادیه مانند کمیتههای فنی (دارویی و استاندارد) ، زمینه همکاری علمی و فناوری را هم توسعه میدهد.
چشمانداز زمانی
– این نقشه راه برای دوره ۲۰۲۵–۲۰۲۸ طراحی شده است؛
– هدف آن اجرای کامل موافقتنامه تجارت آزاد و گسترش همکاریها در بخشهای لجستیک، گمرک، استاندارد و فناوری است؛
– هر دو طرف اعلام کردهاند که با اجرای این نقشه، تجارت و سرمایهگذاری مشترک افزایش مییابد و به تدریج همکاریها وارد مراحل عمیقتری خواهد شد.
جمعبندی
نقشه راه سهساله بین ایران و EAEU:
- بهعنوان چارچوب اجرایی برای فعالسازی کامل توافق تجارت آزاد عمل میکند.
- همکاریهای بیشتر در حملونقل، گمرک، دیجیتالیسازی و استانداردها را تعریف میکند.
- بستر توسعه همکاریهای تخصصی در حوزههای صنعتی، دارویی و تکنولوژیک را فراهم میسازد.