Ի՞նչ որոշումներ են կայացվել «Իրանի և ԵԱՏՄ-ի միջև Երեքամյա ճանապարհային քարտեզի» համաձայնագրում։

2025 թվականի սեպտեմբերին Իրանը և Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ) ստորագրեցին «Համագործակցության Երեքամյա ճանապարհային քարտեզ (2025–2028)»՝ ավելի լայն տնտեսական և առևտրային զարգացում ապահովելու համար։ Համաձայնագիրը ստորագրվեց Մոսկվայում Ազատ առևտրի մասին համաձայնագրի իրականացման համատեղ կոմիտեի առաջին նիստի ընթացքում՝ Իրանի արդյունաբերության, հանքերի և առևտրի նախարար Մոհամմադ Աթաբաքի և Եվրասիական տնտեսական միության առևտրի հարցերով նախարար Անդրեյ Սլեպնևի կողմից։

 

Ճանապարհային քարտեզի նպատակն ու շրջանակը

 

Երեքամյա ճանապարհային քարտեզը գործառնական շրջանակ է ապահովում Ազատ առևտրի համաձայնագրի համապարփակ իրականացման համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել համագործակցությունը ապրանքների առևտրից դուրս այլ ոլորտներում։ Համաձայնագիրը ներառում է հետևյալ կետերը.

 

1. Տրանսպորտի և լոգիստիկայի զարգացում

 

Աջակցություն Հյուսիս-Հարավ միջանցքին՝ Եվրասիայի շուկաները Հնդկական օվկիանոսին միացնելու համար։

Բարելավել անդամ երկրների հասանելիությունը Իրանի նավահանգիստներին։

Զարգացնել էլեկտրոնային տրանսպորտային համակարգեր և ապրանքների արագ տարանցում։

 

2. Մաքսային ծառայությունների և թվայնացման օպտիմալացում

 

Մաքսային «կանաչ ուղիների» ստեղծում։

Անցում դեպի էլեկտրոնային մաքսային համակարգեր և ապրանքների ծագման հավաստում ժամանակակից տեխնոլոգիաներով։

Մաքսային համագործակցության ենթակոմիտեի ստեղծում՝ ապրանքների մաքսազերծումը հեշտացնելու համար։

 

3. Ստանդարտներ և առևտրի դյուրացում

 

Համագործակցություն ընդհանուր ստանդարտների մշակման և անհրաժեշտ վկայագրերի, ներառյալ «Հալալ վկայագրերի» տրամադրման հեշտացման ուղղությամբ։

Համաձայնեցում սանիտարական և կարանտինային միջոցառումներում սննդի և գյուղատնտեսական ապրանքների համար։

 

 

Մասնագիտացված համագործակցության զարգացում

 

Այս ճանապարհային քարտեզը նախատեսված է ոչ միայն ապրանքների առևտրի համար, այլև ճանապարհ է բացում այլ ոլորտներում մասնագիտացված համագործակցության համար.

 

1. Արդյունաբերական և տեխնոլոգիական գործընկերություն

 

Կողմերը քննարկել են Իրանի մասնակցությունը որպես «Դիտորդ ԵԱՏՄ դեղագործական կոմիտեում»—քայլ, որը կարող է հեշտացնել բժշկական, դեղագործական արտադրանքի և առողջապահական տեխնոլոգիաների հասանելիությունը։

2. Էլեկտրոնային առևտրի զարգացում

 

Երկու կողմերի ընկերությունների միջև ապրանքների ծագումը հաստատող առցանց համակարգերի ստեղծումը և էլեկտրոնային առևտրի զարգացումը համաձայնագրի մյուս կարևոր առանցքներն են։

 

 

Այս ճանապարհային քարտեզի կարևորությունը

 

Այս համաձայնագիրը ցույց է տալիս, որ Իրանի և Եվրասիայի տնտեսական հարաբերությունները մաքուր ազատ առևտրի փուլից անցնում են կառուցվածքային և գործառնական տնտեսական գործընկերության։

Այս ճանապարհային քարտեզի ավարտից հետո կանխատեսվում է, որ ոչ նավթային առևտրի և տնտեսական փոխգործակցության միտումը Իրանի և ԵԱՏՄ անդամների միջև զգալիորեն կաճի։

Իրանի ներկայությունը Միության մասնագիտացված կառույցներում, ինչպիսիք են տեխնիկական կոմիտեները (Դեղագործական և Ստանդարտացման), նաև զարգացնում է գիտական և տեխնոլոգիական համագործակցության հիմքերը։

 

 

Ժամանակային հեռանկար

 

Ճանապարհային քարտեզը նախատեսված է 2025–2028 թվականների համար։

Դրա նպատակն է Ազատ առևտրի համաձայնագրի ամբողջական իրականացումը և համագործակցության ընդլայնումը լոգիստիկայի, մաքսային ծառայությունների, ստանդարտների և տեխնոլոգիաների ոլորտներում։

Երկու կողմերն էլ հայտարարել են, որ այս քարտեզի իրականացումը կմեծացնի առևտուրը և համատեղ ներդրումները, իսկ համագործակցությունն աստիճանաբար կմտնի ավելի խոր փուլեր։

 

 

Եզրակացություն

 

Իրանի և ԵԱՏՄ-ի միջև Երեքամյա ճանապարհային քարտեզը.

 

1. Ծառայում է որպես գործադիր շրջանակ Ազատ առևտրի համաձայնագրի ամբողջական ակտիվացման համար։
2. Սահմանում է հետագա համագործակցություն տրանսպորտի, մաքսային ծառայությունների, թվայնացման և ստանդարտների ոլորտներում։
3. Ապահովում է հարթակ մասնագիտացված համագործակցության զարգացման համար արդյունաբերական, դեղագործական և տեխնոլոգիական ոլորտներում։