Եվրասիական տնտեսական միություն
Եվրասիական տնտեսական միությունը (Eurasian Economic Union – EAEU) միջազգային կազմակերպություն է, որը ստեղծվել է իր անդամ երկրների միջև առևտրի և տնտեսական համագործակցության հեշտացման նպատակով։ Միությունը սկսել է գործել 2015 թվականի հունվարի 1-ին, և նրա հիմնական նպատակը տնտեսական համագործակցության ընդլայնումը, առևտրային խոչընդոտների նվազեցումը և անդամ երկրների միջև հարաբերությունների ամրապնդումն է։ Միության սկզբնական անդամներն են Ռուսաստանը, Ղազախստանը, Բելառուսը, Հայաստանը և Ղրղզստանը։
Եվրասիական տնտեսական միության հիմնական նպատակներն են՝
- Առևտրի ազատականացում. անդամ երկրների միջև մաքսային սակագներից և առևտրային արգելքներից զերծ ընդհանուր շուկայի ստեղծում։
- Տնտեսական ինտեգրացիա. անդամ երկրների տնտեսական, ֆինանսական և արդյունաբերական քաղաքականությունների համակարգման հաստատում։
- Ենթակառուցվածքային նախագծերի առաջխաղացում. ենթակառուցվածքային կապերի բարելավում և համատեղ նախագծերի մշակում տրանսպորտի, էներգետիկայի և այլ արդյունաբերության ոլորտներում։
- Մրցունակության խթանում. օգնել երկրներին մրցակցել համաշխարհային մասշտաբով՝ օգտագործելով համատեղ ռեսուրսները և ինտեգրված տնտեսական քաղաքականությունը։
- Համագործակցություն սոցիալական հարցերի շուրջ. համագործակցություն առողջապահության, կրթության, շրջակա միջավայրի և այլ սոցիալական հարցերի ոլորտներում։
Եվրասիական միության անդամ երկրները.
- Ռուսաստան (ամենամեծ և ամենաազդեցիկ անդամը)
- Ղազախստան
- Բելառուս
- Հայաստան
- Ղրղզստան
Հարաբերություններ այլ երկրների հետ.
Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵՏՄ) ձգտում է ընդլայնել իր համագործակցությունը այլ երկրների և միջազգային կազմակերպությունների հետ։ Մի քանի այլ երկրներ, այդ թվում՝ Տաջիկստանը և Մոլդովան, հետաքրքրություն են ցուցաբերում միանալու Միությանը։ Բացի այդ, Եվրասիական միությունը մոտ հարաբերություններ ունի նաև Չինաստանի և Հնդկաստանի հետ, հատկապես առևտրային և տնտեսական ոլորտներում։
Միության առանձնահատկություններն ու առավելությունները.
* Ընդհանուր շուկա. Մեծ շուկայի ստեղծում՝ ավելի քան 180 միլիոն բնակչությամբ և բարձր ՀՆԱ-ով։
* Ապրանքների և ծառայությունների տեղաշարժի ազատականացում. անդամ երկրների միջև առևտրի սակագների և ոչ սակագնային խոչընդոտների նվազեցում կամ վերացում։
* Տեխնիկական և տեխնոլոգիական համագործակցություն. Տեխնոլոգիաների և փորձի փոխանցում անդամ երկրների միջև՝ ներքին արտադրությունը հզորացնելու համար։
Էներգետիկայի և բնական պաշարների վերաբերյալ ընդհանուր քաղաքականություն. հատկապես էներգետիկայի ոլորտում, որտեղ շատ անդամ պետություններ ունեն հարուստ էներգետիկ պաշարներ.
Մարտահրավերներ և քննադատություններ.
* Տնտեսական տարբերություններ. անդամ երկրների միջև տնտեսական տարբերությունները և զարգացման մակարդակները կարող են խնդիրներ առաջացնել անհրաժեշտ հավասարակշռության և համակարգման ստեղծման գործում.
* Կախվածություն Ռուսաստանից. Որպես միության ամենամեծ անդամ՝ Ռուսաստանը գերիշխող դեր ունի որոշումների կայացման գործում, ինչը կարող է մտահոգություններ առաջացնել մյուս անդամների մոտ։
* Քաղաքական և աշխարհագրական հարցեր. անդամ պետությունների միջև որոշ քաղաքական և անվտանգության հարցեր, ինչպիսիք են ճգնաժամերը կամ սահմանային վեճերը, կարող են ազդել տնտեսական համագործակցության վրա.
Ընդհանուր առմամբ, Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵՏՄ) նպատակ ունի գլոբալ ասպարեզում հանդես գալ որպես մեծ և մրցունակ տնտեսական բլոկ և ստեղծել նոր տնտեսական հնարավորություններ իր անդամ երկրների համար։