Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրների առևտրային փոխանակումների և տարբեր ոլորտներում նրանց դերը

 

Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵՏՄ) ներառում է հինգ երկիր՝ Ռուսաստանը, Ղազախստանը, Բելառուսը, Հայաստան և Ղրղզստանը: Այս երկրները յուրահատուկ դեր են խաղում միության առևտրում և տնտեսության ոլորտներում: Դիտարկենք յուրաքանչյուրի դերը տարբեր տնտեսական և առևտրային ոլորտներում:

1. Ռուսաստան

Տնտեսական և առևտրային դերը.

* Նվաճող տնտեսական դերակատար: Ռուսաստան, որպես ԵՏՄ-ի ամենամեծ երկիր և աշխարհի ամենամեծ տնտեսություններից մեկը, գլխավոր դերն ունի միության տնտեսությունում: Երկիրը ունի ահռելի բնական ռեսուրսներ, ներառյալ նավթ, գազ և հանքային ռեսուրսներ, ինչը այն կարևոր էներգիայի մատակարար է միության երկրներին և մյուս տարածաշրջաններին:

* Էներգիայի արտահանում. Ռուսաստանը տարածաշրջանում էներգիայի խոշորագույն արտահանողն է, և նրա նավթի ու գազի արտահանումը կազմում է միության առևտրի մեծ մասը։ Այն էներգետիկ ռեսուրսներ է արտահանում միության անդամ երկրներ, ինչպես նաև աշխարհի այլ երկրներ (հատկապես եվրոպական երկրներ և Չինաստան)։

* Արդյունաբերություն և բարձր տեխնոլոգիաներ: Ռուսաստան ակտիվորեն զարգացնում է ծանր արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունը և տեխնոլոգիական նորարարությունները՝ արտահանումով բարիքներ ԵՏՄ մյուս երկրների և այն-ից դուրս:

* Ենթակառուցվածքների զարգացում. Ռուսաստանը կարևոր դեր է խաղում Միության տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների, այդ թվում՝ երկաթուղիների, ճանապարհների և նավահանգիստների զարգացման գործում։

 

Խնդիրներ և հնարավորություններ:

* Խնդիրներ: Համաշխարհային քաղաքականության սահմանափակումները և տնտեսական sankցիաները կարող են սահմանափակել Ռուսաստանի արտաքին առևտուրը:

* Հնարավորություններ: Ռուսաստան կարող է օգտագործել իր էներգետիկ ռեսուրսները՝ ամրապնդելու իր դիրքերը համաշխարհային տնտեսությունում:

 

 

2. Ղազախստան

Տնտեսական և առևտրային դերը.

* Բնական պաշարներ և գյուղատնտեսություն. Որպես հանքային և գյուղատնտեսական պաշարներով հարուստ երկիր, Ղազախստանը կարևոր դեր է խաղում Միության անդամ պետություններ և այլ երկրներ առաջնային ապրանքների արտահանման գործում: Երկիրը տարածաշրջանում ցորենի, գարու, եգիպտացորենի և այլ գյուղատնտեսական արտադրանքի խոշորագույն արտադրողներից մեկն է:

* Էներգետիկա: Ղազախստանը մեծ էներգետիկ ռեսուրսներ ունի՝ ներառյալ նավթ, բնական գազ և ածխ, ինչը նրան կարևոր խաղացող է դարձնում էներգետիկայի ոլորտում:

* Տարանցիկ առանցք. Որպես Կենտրոնական Եվրասիայի տարանցիկ հանգույց, Ղազախստանը կարևոր դեր է խաղում Միության անդամ պետությունների և այլ տարածաշրջանների միջև ապրանքների տեղաշարժի գործում: Երկիրը ռազմավարական դիրք ունի բեռնափոխադրումների առումով, այդ թվում՝ երկաթուղային և ավտոմոբիլային երթուղիներով:

 

Խնդիրներ և հնարավորություններ:

* Խնդիրներ: Ղազախստանը կանգնած է տնտեսության բազմազանման մարտահրավերների առջև՝ կախված լինելով հիմնականում բնական ռեսուրսների արտահանումից:

* Հնարավորություններ. Որպես տարանցիկ երկիր՝ Ղազախստանը կարող է արդյունավետորեն նպաստել Միության երկրների և այլ երկրների միջև առևտրի խթանմանը։

 

 

 

3. Բելառուս

Տնտեսական և առևտրային դերը.

* Արդյունաբերական և մեքենաշինության արտահանում. Բելառուսը Միության ամենաառաջադեմ արդյունաբերական երկրներից մեկն է, որը մասնագիտանում է մեքենաների, գյուղատնտեսական սարքավորումների, ավտոմեքենաների և քիմիական արտադրանքի արտադրության մեջ: Երկիրը նաև տարբեր տեսակի էլեկտրոնային սարքավորումների և կենցաղային տեխնիկայի խոշոր արտադրող է:

* Գյուղատնտեսական և սննդամթերքի արտահանում. Բելառուսը հայտնի է սննդամթերքի, մասնավորապես՝ կաթնամթերքի և մսի արտադրությամբ և արտահանմամբ։

* Առևտուր Եվրամիության հետ. Որպես Եվրամիության հետ սահմանակից երկիր՝ Բելառուսը կարևոր դեր է խաղում դաշինքի հետ առևտրում՝ Եվրոպա արտահանելով արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտադրանք։

 

Խնդիրներ և հնարավորություններ:

Մարտահրավերներ : Արտահանվող ապրանքների պակաս բազմազանությունը (դիվերսիֆիկացիայի ցածր մակարդակը) և Ռուսաստանի ու եվրոպական երկրների շուկաներից մեծ կախվածությունը կարող են որոշակի ռիսկեր պարունակել։

* Հնարավորություններ. Բելառուսը կարող է մեծացնել իր մասնաբաժինը տարածաշրջանային առևտրում՝ անդամ պետությունների հետ առևտրային համագործակցությունը մեծացնելով և զարգացող արդյունաբերություններ զարգացնելով։

 

 

4. Հայաստան

Տնտեսական և առևտրային դերը.

* Հանքանյութերի և մետաղների արտահանում. Հայաստանը, իր հարուստ հանքային պաշարներով, մասնավորապես ոսկու, պղնձի և մոլիբդենի հանքավայրերով, այս նյութերի հիմնական արտահանողներից մեկն է Միության երկրներ։

* Գյուղատնտեսական արտադրանք. Երկիրը մասնագիտանում է նաև մրգերի, բանջարեղենի և ալկոհոլային խմիչքների (հատկապես՝ հայկական կոնյակի) արտադրության և արտահանման մեջ։

* Աշխարհագրական դիրք. Որպես ցամաքով շրջապատված երկիր, որը գտնվում է Եվրասիական տնտեսական միության և այլ երկրների միջև, Հայաստանը կարող է ծառայել որպես կապող կետ այլ երկրների հետ առևտրի համար։

Խնդիրներ և հնարավորություններ:

* Մարտահրավերներ. ցամաքային լինելու և ծով մուտք չունենալու պատճառով աշխարհագրական և տնտեսական սահմանափակումները կարող են հանգեցնել բիզնեսի մարտահրավերների։

* Հնարավորություններ. Հայաստանը կարող է մեծացնել իր մասնաբաժինը ԵՄ շուկայում՝ ամրապնդելով համագործակցությունը արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ոլորտներում։

 

5. Ղրղզստան

Տնտեսական և առևտրային դերը.

* Հանքանյութերի և գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանում. Որպես միության փոքր երկրներից մեկը՝ Ղրղզստանը կարևոր դեր է խաղում տարածաշրջան հանքանյութերի և գյուղատնտեսական արտադրանքի մատակարարման գործում: Երկիրը հատկապես հայտնի է ոսկու, բամբակի և ցորենի արտահանմամբ:

Առևտուրը Չինաստանի և Ռուսաստանի հետ: Ղրղզստանը, որպես տարանցիկ երկիր, կարևոր տնտեսական կապեր ունի Չինաստանի և Ռուսաստանի հետ, ինչը նպաստում է ապրանքների արտահանման աճին այս երկրից դեպի Եվրասիայի այլ տարածքներ։

 

Խնդիրներ և հնարավորություններ:

 

* Մարտահրավերներ. զարգացած ենթակառուցվածքների բացակայության և տնտեսական սահմանափակումների պատճառով երկրի բիզնեսի աճը կարող է սահմանափակ լինել։

* Հնարավորություններ. Միության ավելի խոշոր երկրների հետ ենթակառուցվածքների զարգացումը և առևտրային հարաբերությունների ամրապնդումը կարող են նպաստել Ղրղզստանի տնտեսական աճին։

 

Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրներից յուրաքանչյուրն ունի կարևոր դեր տարածաշրջանային առևտրի և տնտեսական համագործակցության մեջ։ Քանի որ այս երկրները մասնագիտացած են տարբեր ոլորտներում՝ էներգետիկա, արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն և տրանզիտ, ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում առևտրային համագործակցությունը նպաստում է տնտեսական աճին և տարածաշրջանի մրցունակության ուժեղացմանը համաշխարհային մակարդակում։ Հաշվի առնելով այս ճանապարհին առկա մարտահրավերները՝ անդամ երկրները պետք է ավելի մեծ ուշադրություն դարձնեն տնտեսական քաղաքականությունների համադրմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և արտահանման բազմազանությանը, որպեսզի լիարժեք օգտվեն տարածաշրջանային համագործակցության առավելություններից։